Raport pokazuje, że finansowanie renowacji jest rzeczywiście niewystarczające, lecz sama luka finansowa nie jest jedynym problemem: 

• Analiza identyfikuje ok. 190 mln euro dostępnego lub zadeklarowanego finansowania pożyczkowego od międzynarodowych instytucji finansowych oraz ok. 87 mln euro wsparcia grantowego i przekazywanego przez donorów. Kwoty te pokazują orientacyjną skalę wsparcia i nie powinny być sumowane w jedną pulę. W przypadku szerszych programów obejmują wyłącznie finansowanie jednoznacznie przypisane do renowacji budynków publicznych, dlatego stanowią szacunki minimalne. 

• Finansowanie jest rozproszone, a dostęp do niego ograniczony. Tylko Ukraine Public Buildings Energy Efficiency Programme (UPBEE) oferuje samorządom otwartą, konkurencyjną ścieżkę ubiegania się o finansowanie projektów renowacji budynków publicznych. Fundusz Dekarbonizacji Ukrainy oraz rynek przedsiębiorstw usług energetycznych (ESCO) funkcjonują, ale nadal odgrywają marginalną rolę w kompleksowej renowacji budynków publicznych. 

• Przy obecnej skali wsparcia bardziej bezpośrednią barierą jest ograniczona zdolność do przygotowania i realizacji projektów. Pierwszy ukończony obiekt w ramach UPBEE odnotowano dopiero w kwietniu 2026 r., a pięć samorządów wycofało się z wcześniejszych naborów. 

• Dostępne dane są niepełne, ale wskazują na ograniczoną gotowość samorządów. Według stanu na 1 stycznia 2026 r. tylko 69 z nich (ok. 5%) posiadało zatwierdzony lokalny plan energetyczny, który jest wymagany do uzyskania państwowego wsparcia w zakresie efektywności energetycznej. W 2025 r. mniej niż co piąty samorząd raportował działania w zakresie zarządzania energią.  

• Wolniejsza realizacja wynika częściowo z warunków wojennych, w których naprawy awaryjne często mają pierwszeństwo przed kompleksową renowacją. Nie zmienia to jednak strukturalnego charakteru barier związanych z dostępnością danych, przygotowaniem projektów, zarządzaniem energią i zdolnością do zaciągania zobowiązań. 

Raport rekomenduje stworzenie niezależnego od poszczególnych programów systemu wsparcia realizacji projektów. Powinien on obejmować wspólny minimalny zakres danych o budynkach, finansowanie przygotowania inwestycji, stałe funkcje zarządzania energią w samorządach, rozwój regionalnego wsparcia, ograniczanie ryzyka finansowania, różne ścieżki dostępu zależnie od gotowości samorządów oraz agregowanie podobnych budynków w większe pakiety inwestycyjne. 

Jako użyteczny punkt odniesienia dla Ukrainy raport wskazuje polską sieć doradztwa energetycznego prowadzoną przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz centrum kompetencji tworzone przez NFOŚiGW przy wsparciu Europejskiego Banku Inwestycyjnego w ramach instrumentu European Local Energy Assistance (ELENA). 

Ukraina nie powinna tworzyć kolejnego odrębnego instrumentu, jeśli nie będzie on odpowiadał na te systemowe bariery. Potrzebne są równolegle większe i lepiej zabezpieczone finansowanie oraz zdolność do przekształcania go w dobrze przygotowane i ukończone projekty.