Mechanizm kształtowania cen ciepła systemowego w Polsce, wprowadzony nieobowiązującym już rozporządzeniem taryfowym1 w 1998 r., pomimo wielokrotnych nowelizacji, wciąż nie przystaje do współczesności. To ramy ograniczające swobodę działań modernizacyjnych oraz realizowanie nowych rozwiązań biznesowych w ciepłownictwie. To hibernacja status quo – sektor technologicznie nadal tkwi w rozwiązaniach pochodzących z połowy XX wieku. Polskie ciepłownictwo potrzebuje więc mechanizmów, które uwolnią innowacyjność oraz przyspieszą procesy inwestycyjne w nowe czyste technologie, gwarantujące odbiorcom dostawy ciepła bez ryzyka szoków cenowych.

Raport Transformacja ciepłownictwa w Polsce. Edycja 2025 przedstawia stan polskiego sektora ciepła od indywidualnych źródeł ciepła po systemy ciepłownicze w latach 2013–2023. To okres, dla którego możliwe było zdobycie wszystkich szczegółowych danych. Ciepło systemowe trafia dziś do ok. połowy polskich gospodarstw domowych, a długość sieci ciepłowniczych rośnie, osiągając niemalże 23 tys. km – to jeden z najwyższych wyników w Europie. Ciepłownictwo i ogrzewnictwo to drugi sektor energetyczny w Polsce, wpływa on na bezpieczeństwo energetyczne kraju, w tym bilans paliwowy. Od skuteczności transformacji sektora zależy nie tylko obciążenie budżetów gospodarstw domowych, ale także przyszłość i rentowność kilkuset zakładów ciepłowniczych w Polsce. Raport Forum Energii, pierwsza tak przekrojowa publikacja w kraju, to kompendium wiedzy o krajowym ciepłownictwie systemowym i niesystemowym, mające być wsparciem przy tworzeniu spójnej, długoterminowej strategii rozwoju sektora, na którą wciąż czekamy.

Polskie ciepłownictwo systemowe – drugie co do wielkości w Unii Europejskiej – dostarcza ciepło do 40% gospodarstw domowych, zapewniając bezpieczeństwo energetyczne milionom obywateli oraz kluczowym instytucjom publicznym. Sektor balansuje na krawędzi: rosnące koszty paliw, przestarzała infrastruktura, presja redukcji emisji i brak spójnej strategii państwa podkopują jego stabilność. Nowy raport Forum Energii Jak zbudować nowoczesny system ciepłowniczy w Polsce? Przykłady rozwiązań z Danii, przygotowany we współpracy z Duńską Agencją Energii, pokazuje krok po kroku, że trudna sytuacja może być impulsem do rozwoju i zmiany w sektorze. W raporcie Forum Energii wykazuje, że na wzór działań Danii po kryzysie naftowym z lat 70., Polska może opracować długofalową politykę opartą na stabilnym finansowaniu i nowoczesnych technologiach, tak by zapewnić obywatelom przystępne cenowo, niskoemisyjne ciepło.

Cyfryzacja gospodarki wymusza rozwój infrastruktury informatycznej, w tym budowę wielkoskalowych serwerowni. Aby mogły działać, zużywają one duże ilości energii elektrycznej, która praktycznie w całości przekształca się w ciepło. W tej chwili ciepło wytwarzane w centrach danych ulatuje wprost do atmosfery. Ten strumień energii można przechwycić i przekształcić w ciepło ogrzewające nasze mieszkania. Integracja sektora ciepłowniczego oraz centrów przetwarzania danych jest korzystna biznesowo dla obu stron. Jak wyskalować ten trend?