Metal krąży w krwiobiegu współczesnego świata. Bez stali, miedzi, aluminium czy cynku nie będzie sieci, transformatorów, samochodów, budynków ani sprzętu dla obronności. Polska wciąż ma istotne zdolności produkcyjne w tej gałęzi przemysłu. Presja cenowa i geopolityczna powoduje jednak rosnące uzależnienie od importu oraz realne ryzyko trwałej utraty mocy produkcyjnych. Transformacja energetyczna może albo tę słabość pogłębić, albo stać się impulsem do modernizacji i odbudowy krajowej bazy materiałowej. Modernizacja branży metalowej nie jest wyłącznie realizacją polityki klimatycznej. Jest to równocześnie polityka przemysłowa, materiałowa, energetyczna i bezpieczeństwa państwa. Warunkiem sukcesu jest mądre, oparte na danych i rozumieniu specyfiki sektora wyjście ze strukturalnych problemów przy jednoczesnym długofalowym myśleniu o odporności państwa w czasach zawirowań. 

Szkoły, szpitale, przedszkola i urzędy zapewniają podstawowe usługi publiczne, a w warunkach powtarzających się ataków na system energetyczny stanowią również element infrastruktury odporności Ukrainy. Termomodernizacja tych budynków może wzmacniać ich rolę w zapewnianiu ciągłości podstawowych usług. Renowacja budynków publicznych jest także coraz pilniejsza ze względu na krajowe cele Ukrainy na 2030 r. oraz stopniowe dostosowanie do wymogów UE. Skala potrzeb inwestycyjnych jest przy tym znaczna. Na tym tle przedstawiamy raport From Funding Instruments to Delivery Capacity: Scaling Municipal Public-Building Renovation in Ukraine, który analizuje dostępne instrumenty wsparcia oraz bariery utrudniające samorządom przygotowanie i realizację projektów renowacji energetycznej.  

Polska gospodarka jest jedną z najmniej zelektryfikowanych w Unii Europejskiej i według obecnych planów państwa… tak już zostanie. Opublikowany dzisiaj (17.07.2026 r.) unijny Plan działania na rzecz elektryfikacji (Electrification Action Plan) proponuje dla całej UE cel, aby w roku 2040 była zelektryfikowana w 46%. Tymczasem Polska zakłada, że wskaźnik ten osiągnie wówczas zaledwie 26,3%. Byłby to najniższy poziom ambicji w zakresie elektryfikacji w UE, utrwalający zależność kraju od importu paliw i energii. Istnieje jednak ścieżka przyspieszonej elektryfikacji przemysłu, transportu i ogrzewnictwa, która pozwoli zbliżyć się do celu, ale przede wszystkim zwiększy odporność Polski na zagraniczne szoki cenowe oraz obniży zużycie energii o 15%.

Polska stoi przed wyzwaniem termomodernizacji ponad 3 mln domów jednorodzinnych do 2050 r. Aby osiągnąć ten cel, tempo realizacji inwestycji musiałoby wzrosnąć co najmniej dwukrotnie w porównaniu z obecną edycją programu Czyste Powietrze.  

Przetwórstwo spożywcze jest jedną z najważniejszych gałęzi polskiej gospodarki, choć rzadko pojawia się w debacie o transformacji przemysłu. Zajmuje pierwsze miejsce pod względem wartości dodanej brutto (99 mld zł w 2024 r.), zatrudnienia (469 tys. osób) i nakładów inwestycyjnych (16 mld zł w 2024 r.) w przetwórstwie przemysłowym. Polska jest także czwartym eksporterem żywności w Unii Europejskiej. Tak jak inne branże, przetwórstwo spożywcze stoi u progu transformacji. Wyzwania wynikają z presji regulacyjnej i rynkowej – rosnących kosztów energii, wzrostu opłat za emisję CO2 i niskich marż. Wszystko przy jednoczesnym wymogu zwiększania jakości produktów. Szansą są nowe technologie i zbliżająca się konieczność wymiany maszyn. Wraz z modernizacją sektora, rośnie szansa na redukcję zależności od importowanych paliw kopalnych, podatnych na szoki cenowe i problemy geopolityczne.

Polska transformacja energetyczna wyraźnie przyspiesza mimo braku formalnego przyjęcia kluczowych strategii rządowych, w tym Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK). Czerwiec ubiegłego roku przyniósł przełomowy moment – produkcja energii z OZE po raz pierwszy przewyższyła generację z węgla. Krajowe wydobycie węgla kamiennego energetycznego zmalało od 2016 r. o 47%. Jednocześnie odnawialne źródła energii osiągnęły rekordowy udział w mocy osiągalnej systemu, przekraczając poziom 51%. Dynamicznym zmianom w sektorze towarzyszy jednak utrzymująca się zależność od paliw kopalnych, przede wszystkim ropy i, w coraz większym stopniu, gazu ziemnego. Transformacja przyspiesza także po stronie nowych technologii i samych odbiorców energii. Szczególnie dynamicznie rozwija się sektor magazynowania energii – moc prosumenckich magazynów energii osiągnęła w 2025 r. 0,6 GW, a ich pojemność w ciągu roku podwoiła się. Coraz szybciej rośnie również rynek pojazdów elektrycznych (wzrost o 68% rok do roku). Przebieg transformacji polskiej energetyki oraz jej wyzwania przedstawiamy i analizujemy w najnowszej, 9. już edycji flagowej publikacji Forum Energii Transformacja energetyczna w Polsce. Rocznik 2026.

Polski przemysł, generujący 21–23% krajowego PKB, stanowi jedną z największych baz produkcyjnych w Unii Europejskiej. Jest to nasza istotna przewaga konkurencyjna. Sektor przemysłowy stoi przed historyczną szansą i jednocześnie wielkim wyzwaniem. Rosnąca presja globalnej konkurencji, drastyczne wahania cen energii oraz strategiczna konieczność uniezależnienia się od importu paliw kopalnych sprawiają, że Polska potrzebuje aktywnej polityki przemysłowej. To ostatni moment na budowanie przewag konkurencyjnych, wykorzystując obecną sytuację gospodarczą. Z aktualizacji Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK) z grudnia 2025 r. wynika, że Polska zainwestuje w kolejnych latach 3–3,5 bln zł, głównie w czyste technologie (cleantech). Popyt na te rozwiązania będzie szybko rósł. W odpowiedzi na te wyzwania Forum Energii, we współpracy z ośrodkiem analitycznym SpotData, opublikowało raport pt. Czyste technologie. Konkurencyjna Polska. Kierunki rozwoju krajowego przemysłu do 2030 r., w którym wskazuje konkretne rozwiązania i analizuje potencjał Polski w obszarze czystych technologii, mogących stać się naszymi strategicznymi specjalizacjami.

Krajowy System Elektroenergetyczny (KSE) szybko się zmienia. Coraz więcej energii pochodzi z wiatru i słońca, co sprawia, że jej produkcja staje się zmienna — zależy od pory dnia i roku. W takich warunkach coraz trudniej utrzymać stabilną pracę systemu, a jednocześnie potrzebne są bardziej elastyczne sposoby wytwarzania i zużywania energii, dopasowane do momentów, gdy jest jej najwięcej. W tym pozornym impasie wsparciem może być sektor ciepłowniczy. Nowy raport Forum Energii Bezpieczniej i taniej. Ciepłownictwo na ratunek KSE pokazuje, w jaki sposób ciepłownictwo może pomagać stabilizować system elektroenergetyczny. Na podstawie danych autorzy analizują także opłacalność takiego elastycznego podejścia i porównują je z dotychczasowym modelem pracy ciepłowni.

Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) został ustanowiony w 2021 r. jako jeden z najważniejszych instrumentów polityki spójności Unii Europejskiej. Jego celem jest łagodzenie społecznych, gospodarczych i środowiskowych skutków odchodzenia od paliw kopalnych, zwłaszcza w regionach węglowych. Budżet Funduszu wynosi ok. 17,5 mld euro. 

Polski przemysł odpowiada za 23% PKB i zatrudnia 3 mln ludzi. Czyni go to jednym z najważniejszych sektorów gospodarki w kraju. Jest jednak w coraz gorszej kondycji. Jedną z głównych, choć nie jedyną przyczyną utraty konkurencyjności polskiego przemysłu, są koszty energii, które należą do najwyższych w Europie. Istnieją jednak sposoby na obniżenie cen energii dla przemysłu w krótkim terminie, realizując przy tym cele strategiczne kraju.